Kodeks urbexera

01 Ślad po nas

Zostaw, tak jak zastałeś

Nie zabieramy nic poza zdjęciami i wspomnieniami, nie zostawiamy śladów poza własnymi odciskami butów.

Przesunięta butelka, otwarta szuflada, drobiazg zabrany „na pamiątkę” — każda taka rzecz odbiera miejscu kawałek tego, po co się tam w ogóle przyszło. Nie wyłamujemy okien i nie poszerzamy przejść; jeśli nie da się wejść bez niszczenia, to znaczy, że tym razem nie wchodzimy. Cisza jest częścią tej samej zasady — na obiekcie rzadko jest się naprawdę samemu, a hałas niesie się dalej, niż się wydaje.

02 W terenie

Bezpieczeństwo przede wszystkim

Dozymetr, latarka, maska, obuwie ochronne — sprzęt dobieramy do miejsca, nie na hurra.

Nie chodzimy w pojedynkę i nie jest to kwestia towarzystwa, tylko tego, kto zawoła pomoc, jeśli coś pójdzie nie tak. Naładowany telefon należy do wyposażenia na równi z latarką. Zanim postawimy krok, patrzymy pod nogi i nad głowę: strop, który przemókł przez lata, dach bez połaci i zapadnięta podłoga wyglądają na zdjęciu tak samo jak zdrowe. Czasem najlepszą decyzją jest odpuścić i wyjść.

Co mamy w plecaku

03 Ludzie i historia

Szacunek do miejsca i jego historii

Za każdą fabryką, szpitalem czy stanicą stoją ludzie i wydarzenia — traktujemy je jak świadectwo, nie plac zabaw.

Zanim wejdziemy, staramy się wiedzieć, po co to miejsce powstało i dla kogo pracowało — to zmienia sposób, w jaki się po nim chodzi. W szpitalu, kaplicy czy domu, z którego ktoś nagle wyszedł, zostają rzeczy prywatne i nie robimy z nich rekwizytu do kadru. Nie układamy też zastanych przedmiotów „pod zdjęcie”: to, jak leżą, samo w sobie jest informacją.

04 Prawo

Znajomość prawa

Wejście na teren prywatny to konsekwencje prawne — sprawdzamy status obiektu, zanim wyruszymy.

Legalność nie jest zero-jedynkowa — zależy od tego, czyj jest teren i jak jest zabezpieczony. Wejście na teren zamknięty albo prywatny bez zgody właściciela może zostać potraktowane jako naruszenie miru domowego (art. 193 Kodeksu karnego) i na tym „może” kończy się to, co wiemy na pewno. Przy spotkaniu z ochroną albo policją nie uciekamy — podajemy dane, wykonujemy polecenia i rozmawiamy spokojnie, bo ucieczka zamienia formalność w sprawę. Najspokojniej wchodzi się za zgodą właściciela i takich wejść mamy coraz więcej; liczy się miejsce, nie to, którędy się do niego weszło. Za granicą przepisy bywają znacznie ostrzejsze niż u nas i sprawdzamy je przed wyjazdem, nie po.

Cały blok o prawie jest w Poradach

05 Adres

Dyskrecja lokalizacji

Niektóre miejsca giną, bo zbyt szybko trafiają na mapy — dzielimy się historią, nie zawsze dokładnym adresem.

Opublikowany adres bywa dla obiektu wyrokiem: po kilku tygodniach znikają klamki i instalacje, przybywa graffiti, a właściciel zamurowuje wejście. Dlatego w materiałach zostawiamy historię, zdjęcia i kontekst, a współrzędne tylko tam, gdzie miejsce jest udostępnione zwiedzającym. Pytającym o adres odpowiadamy tak samo, jak sobie nawzajem: najpierw powiedz, po co.